ඉලෙක්ට්රොනික් පරිපත වල දැකිය හැකි තවත් ඉතා වැදගත් උපාංගයක් තමයි රිලේ උපාංගය.ඉතින් මම ඉදිරියේදී ඉදිරිපත් කරන පරිපත කිහිපයකම මෙම රිලේ උපාංග තිබෙන නිසා මෙම රිලේ උපාංග වල ක්රියාකාරිත්වය ගැන හොද අවබෝධයක් අනිවාර්යෙන්ම ඔබ ලබාගත යුතු වනවා. රිලේ උපාංගයක් කියල කියන්නේ කුමක්ද, කියා යමෙකු ඇසුවහොත් ඊට දෙන්න පුළුවන් සරලම පිළිතුර තමයි, විද්යුත් චුම්බක ස්විචයක් කියන එක. මෙම රිලේ උපාංග ඉලෙක්ට්රොනික් පරිපතවල මෙන්ම වාහන විදුලි පද්ධති තුලත් ඉතා බහුල වශයෙන් භාවිතා වනවා. ඉතින් මම දැන් ඔබට පැහැදිලි කරන්නම් මෙම රිලේ උපාංග වල ක්රියාකාරිත්වය සිදුවන්නේ කොහොමද කියලා... පහතින් මම පෙන්වල තිබෙන්නේ රිලේ උපාංගයක සාමාන්ය පෙනුම. එම රිලේ උපාංගයේ පාද 5 ක් තිබෙන බව ඔබ දකින්න ඇති. ඒ වගේම මෙම රිලේ උපාංග 12v ,9v ,6v ආදී විවිධ වෝල්ටියතාවයන්ගෙන් ඔබට මිලට ගන්න පුළුවන්.
ඉතින් දැන් මම ඔබට පහතින් පෙන්වා තිබෙන්නේ ඉහත රිලේ උපාංගයම, පරිපතවල දක්වන සංකේතය. එහි ඔබට පෙනෙනවා ඇති, Coil එකක් එහෙමත් නැත්නම් දගරයක් තිබෙන බව. මෙම දගරය ඔතා තිබෙන්නේ මෘදු යකඩ කූරක් මතයි. එම දගරයට ඉහතින් තිබෙන්නේ Contact Point දෙකක් සහිත ස්විචයක්. එහි එක Contact Point එකක් NC ( Normal Closed ) යනුවෙන් සදහන් කර ඇති අතර, අනෙක් Contact Point එක NO ( Normal Open ) යනුවෙන් සදහන් කර තිබෙනවා. ඒ වගේම C යනුවෙන් සදහන් වන්නේ Common (පොදු ) අග්රයයි. උදාහරණයක් ලෙස අපි සිතමු, මෙය 12v රිලේ උපාංගයක් කියා...අපි මෙම දගරයේ දෙකෙලවරට 12v ලබාදුන් විට මෙම දගරය විද්යුත් චුම්බකයක් බවට පත්වන අතර මෙම චුම්බල බලයෙන්, common අග්රයට සම්බන්ධ යකඩ ලීවරය පහතට ඇදී NO නම් Contact Point එක හා සම්බන්ද වේ. දගරයේ 12v විදුලි සැපයුම නතර කල විට චුම්බක බලය නැතිවීයාම හේතුවෙන් නැවතත්, common අග්රයට සම්බන්ධ යකඩ ලීවරයඉහලට ගොස් NC නම් Contact Point එක හා සම්බන්ද වේ.
ඔබ යම්කිසි විදුලි උපකරණයක ස්විචය ගලවා, එම ස්විචයට සම්බන්ධ වයර් දෙකෙන් එක වයරයක් Common අග්රයටත්, අනෙක් වයරය NO යනුවෙන් සදහන් Contact Point එකටත් සවිකර දගරයට 12v ලබාදුන් විට Common අග්රය සහ NO යනුවෙන් සදහන් Contact Point එක ලීවරය මගින් සම්බන්ධ වී අදාල උපකරණය ක්රියාත්මක වනු ඇත. ඒ වගේම 12v නතර කලවිට මෙම සම්බන්ධතාවය නැතිවී යාම හේතුවෙන් අදාල උපකරණයේ ක්රියාකාරිත්වය නතර වනු ඇත.
ඒවගේම මෙම රිලේ උපාංගය තවත් ආකාරයකටද භාවිතා කල හැක. එනම් යම්කිසි විදුලි උපකරණයක ස්විචය ගලවා, එම ස්විචයට සම්බන්ධ වයර් දෙකෙන් එක වයරයක් Common අග්රයටත්, අනෙක් වයරය NC යනුවෙන් සදහන් Contact Point එකටත් සවිකල විට එම උපකරණය ක්රියාත්මක වේ.දගරයට 12v ලබාදුන් විට Common අග්රයට සම්බන්ධ ලිවරය පහලට ඇදී ගොස් common අග්රයත් NC නම් Contact Point එකත් අතර සම්බන්ධය ගිලිහීයාම හේතුවෙන් එම විදුලි උපකරණය ක්රියා විරහිත වේ. ඒවගේම 12v ලබාදීම නතර කල විට නැවතත් common අග්රයත් NC නම් Contact Point එකත් අතර සම්බන්ධය ඇති වී එම උපකරණය ක්රියාත්මක වේ.
දැන් ඔබට අවබෝධවී ඇති ,කෙසේද රිලේ උපාංගයක් ක්රියා කරන්නේ කියලා.....කෙසේ නමුත් යම්කිසි හෝ අපැහැදිලි තාවයක් තිබේ නම් පහත රුපය මගින්ද මෙය තවට් අවබෝධ කරගත හැකිවනු ඇත.
ඒ වගේම රිලේ උපාංගයක Pin ,පහත පරිදි ඔබට හදුනාගන්න පුළුවන්.
